Ludwika Kraskowska-Nitschowa człowiek legenda Warszawy

Przez postać Krystyny Krahelskiej Syreny Warszawskiej w Jej Dzień Urodzin 24 marca 1914 roku, chciałbym przybliżyć także wielką Polkę Panią Ludwikę Nitschową jej przyjaciółkę.

21a_Krystyna_Zakopane.jpg

lata 30 XXw. Zakopane

20_005_Wilczki.JPG

Brześć nad Bugiem Liceum im. Romualda Traugutta

Ludwika Nitschowa – To ona na wieki utrwaliła twarz Krystyny Krahelskiej w rzeźbie Syreny na Powiślu.

 

 

2_Syrena Warszawska.JPG

Syrena Warszawska Krystyna Krahelska rok 1937

3_pomnik.JPG

Głowa Syreny Warszawskiej – K.K.

4a_pomnik.JPG

Historia pomnika i Matka

5_pomnik.JPG

Prezentacja projektu Syreny Warszawskiej

6_pomnik.JPG

Zakład Brązowniczy Braci ŁOPIEŃSKICH, Warszawa, ul.Hoża 55, Przetrwał okupację, III Rzeczypospolitej nie przetrwał

Ludwika Nitschowa – podarowała stolicy Syrenkę

ostatnia aktualizacja:06.12.2014 07:00
– Chciałam dać Warszawie symbol siły, symbol obronności, symbol tych czasów, które się zbliżały – wspominała rzeźbiarka o swoim najważniejszym dziele.
AUDIO

1 plik

  • 23’45

    Biografia dźwiękowa Ludwiki Nitschowej autorstwa Lidii Nowickiej z wypowiedziami artystki (05.02.1997)
Pomnik Syreny, symbol Warszawy i ostatni pomnik dwudziestolecia międzywojennego. Wg projektu rzeźbiarki Ludwiki Nitschowej, odlany z brązu, ustawiony na Wybrzeżu Kościuszkowskim w kwietniu 1939 r. z inicjatywy prezydenta stolicy Stefana Starzyńskiego. Twarzy Syrenie użyczyła młoda poetka Krystyna Krahelska
Pomnik Syreny, symbol Warszawy i ostatni pomnik dwudziestolecia międzywojennego. Wg projektu rzeźbiarki Ludwiki Nitschowej, odlany z brązu, ustawiony na Wybrzeżu Kościuszkowskim w kwietniu 1939 r. z inicjatywy prezydenta stolicy Stefana Starzyńskiego. Twarzy Syrenie użyczyła młoda poetka Krystyna Krahelska Foto: PAP/CAF

6 grudnia 1889 przyszła na świat Ludwika Nitschowa, wybitna artystka, autorka rzeźby warszawskiej Syreny.
Pod okiem mistrzów
Artystka urodziła się w rodzinie o tradycjach patriotycznych – była córką malarki i powstańca styczniowego. – Zanim poszłam w kierunku rzeźby, miałam pójść do konserwatorium, dosyć dużo grałam, ale zdawało mi się, że może więcej będę mogła się wypowiedzieć w rzeźbie – mówiła Ludwika Nitschowa w audycji Lidii Nowickiej poświęconej swojej osobie.
Studia rozpoczęła w 1908 roku w Krakowie pod okiem m.in. Leona Wyczółkowskiego, Jacka Malczewskiego i Włodzimierza Tetmajera. – Kontynuowała te studia w Warszawskiej pracowni Tadeusza Brejera – mówiła Lidia Nowicka, autorka biografii dźwiękowej Ludwiki Nitschowej.
– Pierwszą wystawę miałam w Zachęcie w 1929 roku – wspominałą artystka. – Stawiano mi wielkie zarzuty, co do malarstwa, że właściwie w malarstwie rzeźbię.

Uznanie na całym świecie

Pomnik

Na zdjęciu: Pomnik Marii Skłodowskiej – Curie, fot. Nihil novi, źr. Wikimedia Commons/CC
Do historii sztuki Nitschowa przeszła jako autorka pomników. Jej debiutem był pomnik Marii Curie-Skłodowskiej. – To był mój pierwszy pomnik, jaki postawiłam po skończeniu Szkoły Sztuk Pięknych – wspominała Nitschowa. – Byłam zachwycona, że osobą, która dokonała tylu odkryć była kobieta i to Polka.
Nitschowa rzeźbiła Curie z pamięci: uczestniczyła w wykładach noblistki na Sorbonie. Kolejne rzeźby artystki zdobywały w okresie międzywojennym uznanie na całym świecie: Nowym Yorku, Amsterdamie, Paryżu i Brukseli.

/

Na zdjęciu: Krystyna Krahelska, modelka, która pozowała Nitschowej do rzeźby Syrenki, źr. Wikimedia Commons/dp

Symbol Warszawy
Najważniejszym dokonaniem Nitschowej była jednak rzeźba, która do dziś stanowi symbol Warszawy. – Pozowała mi bardzo piękna dziewczyna, nie tylko zewnętrznie prezentująca typ polskiej, prawdziwej dziewczyny – tak wspomina pracę z modelką, Krystyną Krahelską, artystka. Krahelska zginęła w drugim dniu Powstania Warszawskiego, 2 sierpnia 1944. – Wiedziała, że jest tym symbolem Warszawy i być może to ją pchnęło do niebezpiecznych, konspiracyjnych prac.

Całą niemal okupację, w tym Powstanie Warszawskie, przeżyła w Warszawie. Z rąk Niemców zginął w 1943 roku jej mąż, wybitny serolog i bakteriolog.

Uczcić Starzyńskiego

Pomnik

Na zdjęciu: Pomnik Stefana Starzyńskiego w Warszawie, źr. Wikimedia Commons/dp
Po wojnie doprowadziła do postawienia pomnika bohaterskiemu prezydentowi Warszawy, Stefanowi Starzyńskiemu, który aż do upadku Warszawy pozostał z broniącą się stolicą.- Autor nie zajmuje się sprawami dalszych losów swojej rzeźby. W tym wypadku uważałam za swój obowiązek, ponieważ nie tylko go znałam, ale byłam świadkiem jego działalności, żeby został między nami tu, w Warszawie – wspominała.
Ludwika Nitschowa zmarła w wieku stu lat, 28 marca 1989.
Jak powstawała warszawska Syrenka i inne pomniki Nitschowej? Posłuchaj biografii dźwiękowej ze wspomnieniami rzeźbiarki.
bm

 

https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Marii_Sk%C5%82odowskiej-Curie_w_Warszawie

Pomnik Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie[edytuj]

Pomnik Marii Skłodowskiej Curie na warszawskiej Ochocie

Pomnik Marii Skłodowskiej-Curie – pomnik z 1935 roku[1], znajdujący się na skwerze na rogu ul. Wawelskiej i Skłodowskiej-Curie przy Instytucie Onkologii[2]. Przedstawia polską dwukrotną noblistkę Marię Curie-Skłodowską[2], odkrywczynię radioaktywnych pierwiastków radu i polonu.

Został zaprojektowany przez Ludwikę Nitschową[1], która jest również autorką rzeźby Syrenki Warszawskiej. Powstał na polecenie prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego. W pobliskim parku znajduje się drzewo, które Skłodowska sama posadziła[2]. Autorka tego dzieła poznała noblistkę przed I wojną światową, uczęszczając w Paryżu na jej wykłady[3].

Historia[edytuj]

Pierwowzór pomnika, przedstawiający Marię Curie w pozycji siedzącej, zgarbioną nad książką, powstał w 1932 roku[2]. Ostateczna wersja przedstawia noblistkę w marszu, z pochyloną głową i podbródkiem opartym na zgiętej dłoni, w pozie zamyślenia[2]. Pomnik odlano w firmie Bracia Łopieńscy i uroczyście odsłonięto 5 września 1935[4]. Wykonany z brązu monument ma ok. 3 metry wysokości[2]. Na cokole widnieje napis „Marji / Skłodowskiej-Curie / Stolica / 1935”[2].

Pomnik przetrwał niemiecką okupację. Dopiero w czasie powstania warszawskiego został uszkodzony. Na ramieniu, plecach i piersi widać ślady po kulach, będące efektem wykorzystywania go jako cel strzelecki przez żołnierzy RONA[3]. W 1997 roku Urząd Dzielnicy Ochota sfinansował konserwację pomnika, ślady po kulach pozostawiono dla upamiętnienia jego wojennych losów. Przy jego ponownym odsłonięciu po renowacji wzięli udział przedstawiciele ambasad Wielkiej Brytanii i Francji.

Wracając do Syreny Warszawskiej na Powiślu.

Pomnik nie został oficjalnie odsłonięty. Czeka na uroczystość państwową do tej pory !!!

9_Syrena Warszawska.JPG

Aga Zaryan „Miłość” – Pamięci Bohaterom Powstania Warszawskiego

Przesłany 1 paź 2009

Utwór „Miłość” z płyty „Umiera Piękno” Agi Zaryan, muz. Michał Tokaj, sł. Krystyna Krahelska. Wszystkie zdjęcia pochodzą z archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego. Realizacja: Mikołaj Górecki

Heroiczne lata miasta

DSCF8181.JPG

Zawsze zaglądają do niej harcerki, postać, wzór

DSCF8188.JPG

Harcerski

DSCF8191.JPG

Pomnik, obrońca miasta

DSCF6810.JPG

Noc nad Wisłą

Julia Lisoń – Kalinowym mostem chodziłam

Kalinowym mostem chodziłam
Kalinowy most się kołysał,
Wiatr piosenkę gwizdał na trzcinach
I kitami po wodzie pisał.

Opadały czerwone jagody
Aż na samo dno ciemnej wody…
Kalinowym mostem chodziłam,
Kalinowy most się uginał,

Chciałam sobie ciebie przypomnieć,
Aleś mi się nie przypomniał

Były koła na wodzie ciemnej,
Było serce kalinowe we mnie…

Kalinowym mostem chodziłam
Kalinowym mostem pochyłym,
Choć tak bardzo tęsknię do ciebie,
Nie pamiętam już, jaki byłeś…

Opadały tyle razy jagody
Az na samo dno ciemnej wody.

Kalinowym mostem chodziłam,
Kalinowe serce zgubiłam

Utonęło jak kwaśne jagody
Na dnie, na dnie
Ciemnej wody

poezja Krystyny Krahelskiej

DSCF1835.JPG

Grób Krystyny Krahelskiej cmentarz przy kościele Świętej Katarzyny na warszawskim Służewie

DSCF1424.JPG

Grób Rodziców: Janiny i Jana Krahelskich na gdańskim Srebrzysku.

I nie tylko.

Marię Skłodowską-Curie, Mikołaja Kopernika, Fryderyka Chopina, Tadeusza Kościuszkę, Adama Mickiewicza i we Wrocławiu – pomnik Jana XXIII – wielkiego papieża Przyjaciela Polski i polaków.

Polskie Radio utwaliło jej głos.

http://www.polskieradio.pl/39/248/Artykul/1309943,Ludwika-Nitschowa-podarowala-stolicy-Syrenke

Ludwika Nitschowa – podarowała stolicy Syrenkę

ostatnia aktualizacja:06.12.2014 07:00
– Chciałam dać Warszawie symbol siły, symbol obronności, symbol tych czasów, które się zbliżały – wspominała rzeźbiarka o swoim najważniejszym dziele.
AUDIO

1 plik

  • 23’45

    Biografia dźwiękowa Ludwiki Nitschowej autorstwa Lidii Nowickiej z wypowiedziami artystki (05.02.1997)

Ludwika Nitschowa

Ludwika Nitschowa, fot. Irena Jarosińska / Forum
Ludwika Nitschowa, fot. Irena Jarosińska / Forum

Rzeźbiarka, malarka i pedagog. Urodziła się w 1899 roku w Radłowie (Małopolska), zmarła w 1989 roku w Warszawie.

W latach 1908-09 studiowała prywatnie u Leona Wyczółkowskiego w Krakowie, następnie w latach 1912-13 w Szkole Sztuk Pięknych Marii Niedzielskiej tamże. Po rocznym pobycie w Paryżu w 1919 osiadła w Warszawie. W latach 1920-26 studiowała w pracowni Tadeusza Breyera na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W latach 1950-62 pracowała tam w Katedrze Rzeźby.

Odbyła podróże, m.in.: 1914 – do Włoch, 1914, 1947 i 1957 – do Francji, 1961 – do ZSRR i w 1964 – na Węgry. Od 1927 była członkinią Stowarzyszenia Artystów Rzeźbiarzy „Forma”, od 1935 Związku Zawodowego Rzeźbiarzy, zaś od 1946 należała do grupy artystycznej Warszawa. W 1947 została przewodniczącą Światowej Organizacji Kobiet Pracujących.

Tworzyła rzeźbę w kamieniu, brązie, gipsie, ceramice i drewnie. Marginalnie uprawiała też malarstwo olejne i akwarelowe. Jej prace (w tym modele rzeźby pomnikowej) znajdują się w licznych zbiorach publicznych głównie krajowych, m.in. Muzeum Narodowego i Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, a także muzeów w Kozłówce, Fromborku i Łowiczu. Nadto za granicą i w kolekcjach prywatnych.

Naczelnym tematem jej rzeźby jest postać ludzka. Jak sama mówiła: „czyż jest coś ciekawszego niż człowiek? Jego głowa? Twarz?” Łączyła w swych pracach tendencje realistyczne i klasycyzujące. Widoczny jest w nich wpływ koncepcji rzeźby Breyera: operowanie dużymi płaszczyznami, zwartą i statyczną bryłą o podkreślonej tektonice, dążność do syntezy kształtu, które w efekcie dały ujęcia monumentalne. Jej twórczość nie ulegała z biegiem czasu zasadniczym zmianom. Jak mówiła: „Nigdy się na przykład nie przekonałam do abstrakcjonizmu”.

Wyspecjalizowała się w rzeźbie pomnikowej, którą projektowała z sukcesem od lat 30. XX wieku, np. Syrena (1938, brąz) na Wybrzeżu Kościuszkowskim w Warszawie – najbardziej znana jej realizacja z tego okresu – a zwłaszcza w okresie powojennym, np. Pomnik Jana XXIII na Ostrowiu Tumskim we Wrocławiu (1968, granit) i Pomnik Stefana Starzyńskiegow Ogrodzie Saskim w Warszawie (1981, brąz). Stworzyła też liczne głowy i popiersia portretowe, np. Ludwika Bądzyńskiego (1934, brąz, Pałac Staszica w Warszawie), często o kameralnym charakterze, np. Juliusza Poniatowskiego (1959, brąz, Muzeum Narodowe w Warszawie). Projektowała również rzeźbę architektoniczną, np. relief Murarstwo przy Pl. Konstytucji w Warszawie (1952, kamień), tablice pamiątkowe i nagrobki.

Niektóre tematy podejmowała wielokrotnie, zarówno w rzeźbie kameralnej jak i pomnikowej, m.in.: Maria Skłodowska-Curie, np. rzeźba przed Instytutem Radowym (obecnie Instytutem Onkologicznym) w Warszawie (1935, brąz), Mikołaj Kopernik i Fryderyk Chopin.

Brała udział w licznych wystawach zbiorowych – w kraju, przede wszystkim w Warszawie, m.in.:

  • 1932 – III „Salon Zimowy’ w Instytucie Propagandy Sztuki (nagroda za posąg Marii Skłodowskiej-Curie)
  • 1951-54 – II-IV „Ogólnopolska Wystawa Plastyki”
  • 1961 – „Rzeźba w 15-lecie PRL” (nagroda I stopnia za rzeźbę Chopin na Majorce)
  • 1967 – „25 lat rzeźby warszawskiej’ (nagroda za Egzekucję)

oraz w innych ośrodkach, np.:

  • 1971 – Wystawa ‚Rzeźba Pomnikowa i Monumentalna w PRL” we Wrocławiu

i za granicą, m.in.:

  • 1935 – „Międzynarodowa Wystawa Sztuki Kobiet” w Paryżu
  • 1939 – ‚Wystawa Światowa” w Nowym Jorku
  • 1961 – ‚Międzynarodowa Wystawa Rzeźby Współczesnej” w Paryżu.

Miała też wystawy indywidualne zorganizowane w Warszawie:

Wzięła udział w konkursach rzeźbiarskich m.in.:

  • 1955 – na Pomnik Mikołaja Kopernika w Warszawie (I nagroda i realizacja)
  • 1958 – na Pomnik Bohaterów Warszawy (wyróżnienie w I etapie).

Autor: Paweł Freus, październik 2008

 

You may also like...

2 komentarze

  1. Marek Lipski napisał(a):

    IAutor podarował mlodym wilkom do wieku 35 lat,takie informacje,które powinny być w programie nauczania w Polsce.Od Szkoły podstawowej. Serdecznie dziękuję, podziwiam i życzę zdrowia jak i sukcesów.

  2. albatroszlotuptaka napisał(a):

    Dziękuję, darem są ludzie i owoce ich pracy. Także Ci nieznani jak śp.Paweł @3ZET Bloger Salonu 24.
    Współcześni bohaterowie.

Dodaj komentarz:

Przejdź do paska narzędzi